EXPOS 2014
Pocztek formularza
D formularza
Pocztek formularza
INFORMACJA MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH O ZADANIACH POLSKIEJ POLITYKI ZAGRANICZNEJ W 2014 ROKU
D formularza
Panie Prezydencie!
Pani Marszaek!
Panie Premierze i czonkowie Rady Ministrw!
Panie i Panowie Posowie!
Szanowni przedstawiciele korpusu dyplomatycznego!

Moje tegoroczne, sidme z kolei expos o polityce zagranicznej przypada na moment szczeglny. Z jednej strony patrz z dum na dokonania Polski i Polakw, o ktrych przypominaj nam trzy wane rocznice. Z drugiej widz, e koniunktura midzynarodowa w naszym ssiedztwie pogorszya si. Na naszych oczach historia przyspieszya. Jestemy wiadkami kryzysu wok polskich granic. Prowadzone s dziaania wojskowe, ktrych konsekwencje mona odczu nie tylko w naszym kraju i Europie, ale na caym wiecie. W tym kontekcie nie zapominamy rwnie o dniu, ktry obchodzimy dzisiaj  szedziesitej dziewitej rocznicy zakoczenia drugiej wojny wiatowej, najkrwawszego konfliktu w dziejach ludzkoci.

To, co obserwujemy, to nie tylko koniec zimnej wojny czy pewnego odcinka historii, ale koniec historii jako takiej. Sowa te, niesione fal optymizmu, wypowiedzia dwadziecia pi lat temu amerykaski politolog Francis Fukuyama. Nie by naiwny. Nie bd twierdzi, e wiat konflikty zbrojne ma za sob. Obserwujc dzieje Zachodu, zwraca jedynie uwag na ewolucyjny charakter historii i triumf demokracji nad komunizmem. Na Wschodzie, niestety, demokracja nie wszdzie si jeszcze przyja, a historia  kapryna, nieokieznana, rwca si z acucha rozsdku  trwa nadal. Jej trwanie potwierdzaj konflikty na Kaukazie, zwaszcza czciowe zajcie Gruzji, niepewna sytuacja w modawskim Naddniestrzu oraz wci podejmowane prby destabilizacji Ukrainy, w tym aneksja Krymu.

Rosyjskie dziaania na Ukrainie w sposb oczywisty ami zasady pokojowego wspycia narodw. Uycie si zbrojnych pod pretekstem ochrony mniejszoci narodowej, ktra  powiedzmy to jasno  nie jest na Ukrainie przeladowana, jest prawnie niedopuszczalne i politycznie niebezpieczne.

Wszystko to Polska obserwuje z rosncym niepokojem. Podstawowe zasady Karty Narodw Zjednoczonych, a take Aktu Kocowego Konferencji Bezpieczestwa i Wsppracy w Europie, s fundamentem dyplomacji wolnej Polski. I w imi tych zasad bdziemy broni pokoju w Europie. aden bowiem kraj na naszym kontynencie nie przekona si o jego wartoci tak jak my.

Polska polityka zagraniczna jest wierna antycznej maksymie, ktr przyj za swoj dewiz Uniwersytet Jagielloski: Plus ratio quam vis. Rozum wyszy ni sia. Premier Donald Tusk w swoim pierwszym expos powiedzia, e Polska bdzie prowadzia polityk wobec Rosji takiej, jak ona jest. Logika ta pozostaje jedyn rozsdn moliwoci. Gdy Rosja wsppracuje ze wiatem i szanuje jego reguy, cieszymy si z tego i jestemy pierwsi do wsppracy. Natomiast gdy Rosja anektuje terytoria ssiadw i grozi im przemoc, szybko wycigamy wnioski. Powiem wicej: pierwsi ucieszymy si, e Rosja zejdzie z drogi agresji. Nie mamy w sobie tyle pychy, by sdzi, e jeli jaki polski polityk tupnie nog lub poszaruje kwiecist publicystyk, to Rosja si od tego zmieni.

Szanowni Pastwo!

Polska skorzystaa z okresu pokoju i z zakoczenia konfrontacji dwublokowej. Przesza drog od bankructwa pod koniec lat osiemdziesitych do przyjcia roli kotwicy stabilnoci w Unii Europejskiej. Parafrazujc jednego z naszych poetw, wreszcie moemy powiedzie, e yjemy w zwyczajnym kraju  nie na szacach, nie na przedmurzu, ale po prostu w zwyczajnym kraju. Historia sukcesu Polski to opowie atrakcyjna, szczeglnie dla krajw na Wschodzie. O sukcesie tym przypominaj trzy historyczne rocznice. Pierwsza  to dwadziecia pi lat suwerennoci Polski, pocztki naszej niezalenej polityki zagranicznej. Druga przystpienie Polski do NATO, najsilniejszego na wiecie sojuszu, o ktrym wielu, tak jak np. pukownik Ryszard Kukliski, marzyo ju w czasach komunizmu. I trzecia  dziesi lat czonkostwa w Unii Europejskiej  przypiecztowanie obecnoci Polski w strukturach Zachodu. W cigu zaledwie wierwiecza przeksztacilimy nasz kraj, zdewastowany politycznie i gospodarczo przez komunizm, w suwerenny i demokratyczny, zdolny zapewnia godziw jako ycia coraz wikszej czci swoich obywateli.

Jak pisa Stanisaw Cat-Mackiewicz, polityka jest dziedzin, w ktrej kierunek drogi jest rzecz najwaniejsz; waniejsze jest () to, gdzie idziemy, ni to gdzie si w danej chwili znajdujemy. Dzisiaj nie moemy cieszy si z naszych osigni, nie mylc z niepokojem o Ukrainie. Ale take o tym, dokd Rosj moe zaprowadzi doktryna Prezydenta Putina. Kryzys ukraiski jest bowiem probierzem, ktrym musimy mierzy rzeczywisto i rzeczywist warto tego, czego Polska i caa Europa dokonay.

Rezultat polskiej transformacji uprawnia nas do tego, aby pragn podobnych przemian u naszych wschodnich ssiadw. Z dowiadcze czerpiemy przekonanie, e kraje te bd silne i niezalene, jeli przejd podobny jak Polska proces przebudowy. Std zrodzi si pomys Partnerstwa Wschodniego, wpisanego w ramy polityki ssiedztwa Unii Europejskiej. Ma ono wspomaga reformy i pomaga przeksztaci te kraje w nowoczesne demokracje o zdrowej gospodarce, jeli tylko przejawi tak wol. Program Partnerstwa Wschodniego, do ktrego skdind moe przystpi take Rosja, nie moe nikomu zagraa.

Panie i Panowie Posowie!

Przypomnijmy, jaki by nasz punkt wyjcia. Polacy jako pierwsi zamali monopol partii komunistycznej, dajc przykad innym. Wybory czwartego czerwca, cho nie w peni wolne, stanowiy pocztek naszych wielkich przemian. Dzi awansoway do miana symbolu odzyskania przez nasz kraj podmiotowoci, take w polityce zagranicznej.

Patronem polityki zagranicznej wolnej Polski po 1989 roku jest Jerzy Giedroy. rodowisko paryskiej Kultury, jeszcze w czasach komunizmu, gdy Ukraina bya zaledwie jedn z wielu republik radzieckich, susznie postulowao, aby w razie wybicia si Kijowa na niepodlego natychmiast j uzna bez podawania w wtpliwo przebiegu granic. Tak te zrobilimy, bo istnienie silnych, niepodlegych i yjcych w zgodzie z Polsk, nie tylko Ukrainy, ale take Biaorusi oraz znajdujcych si dzi w zupenie innej rzeczywistoci geopolitycznej krajw batyckich jest fundamentem naszej polityki wschodniej. Przypominam, e Giedroy postulowa te normalizacj stosunkw z Rosj. Staralimy si i o to.

Doktryn Giedroycia unowoczenilimy. Zaproponowalimy utworzenie Partnerstwa Wschodniego i uzyskalimy dla niego poparcie, najpierw Szwedw, a nastpnie caej Unii. Obejmuje ono ju nie tylko naszych bezporednich ssiadw. Myl o wsppracy poszerzylimy o Modawi oraz pastwa kaukaskie: Armeni, Azerbejdan i Gruzj.

Nie wszyscy w Polsce poparli projekt Partnerstwa. Byo krytykowane jako projekt niemiecki. Wyobraano sobie, e alternatyw powinno by szybkie czonkostwo pastw Europy rodkowej i Wschodniej i Kaukazu w Unii Europejskiej. Tymczasem rzeczywist alternatyw byo ugruntowanie europejskiego limes na Bugu.

Partnerstwo przynosi dzi efekty. Zaledwie dwa tygodnie temu wprowadzono ruch bezwizowy z Modawi. Wikszo pastw Unii mwi take dziki Partnerstwu w kwestii Wschodu gosem zblionym do tego, ktry od lat wybrzmiewa z Warszawy. Niech najlepsz odpowiedzi na zarzuty polskich krytykw Partnerstwa Wschodniego bdzie fakt, e Prezydent Putin uwaa je  moim zdaniem niesusznie  za gwne wyzwanie polityczne dla swoich koncepcji porzdku poradzieckiego. Na starcie Partnerstwa Wschodniego mwiem, e to projekt bez ambicji geopolitycznych, ktry moe jednak mie geopolityczne konsekwencje. Nie sdziem, e sprawdzi si to w cigu zaledwie piciu lat.

Kryzys ukraiski pokazuje te niedostatki polityk wsplnotowych. Zdolno Unii do reagowania na sytuacje kryzysowe jest nadal ograniczona. Ujawnio si to zarwno podczas kryzysu ukraiskiego, jak te wczeniej w czasie arabskiej wiosny. Polityka ssiedztwa nadal bywa niekonsekwentna, bo brakuje poczucia wspodpowiedzialnoci wszystkich pastw czonkowskich za oba jej wymiary  wschodni i poudniowy. Brakuje te mechanizmw solidarnoci, ktre zabezpieczyyby pastwa czonkowskie i partnerw Unii przed rodkami nacisku, takimi jak embarga handlowe czy szanta energetyczny. Koniec kocw wiemy jednak jedno: gdy kleptokracje zaami si pod ciarem pazernoci swoich elit, tak stao si to na Ukrainie, integracja europejska krajw Partnerstwa znw ujawni si jako jedyna atrakcyjna opcja cywilizacyjna.

Szanowni Pastwo!

Mimo kryzysu na Ukrainie Partnerstwo wci si rozwija. Na szczycie w Wilnie, pod koniec ubiegego roku, parafowalimy umowy stowarzyszeniowe i o wolnym handlu z Gruzj oraz Modawi. Mamy nadziej na ich ryche podpisanie, a nastpnie konsekwentne wdraanie. W tym roku rozpoczyna si nowa wieloletnia perspektywa finansowa Unii Europejskiej. Pastwa Partnerstwa Wschodniego, a zwaszcza Ukraina, otrzymaj wiksze rodki na reformy. Przypomn, e Unia wraz z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju zobowizaa si do wyasygnowania, w formie kredytw lub pomocy rozwojowej, dodatkowych jedenastu miliardw euro dla samej tylko Ukrainy. To kwota niewiele nisza ni cay budet unijnej polityki ssiedztwa. Dotychczasowe zasady przyznawania funduszy pozostaj aktualne: wicej za wicej, mniej za mniej.

Procesy modernizacyjne we wschodnim ssiedztwie okazay si trudniejsze ni w Europie rodkowo-Wschodniej. Tym bardziej bdziemy je wspomaga. Mog si one uda jedynie wtedy, gdy determinacj oka ich gospodarze.

Nadal bdziemy wspiera rozwj spoeczestwa obywatelskiego na Wschodzie, wykorzystujc midzy innymi otwarcie unijnego programu Erasmus plus  ju dzi w Polsce studiuje kilkadziesit tysicy osb z krajw Partnerstwa. Priorytetami polskiego wsparcia eksperckiego nadal bd: promocja demokracji i rzdw prawa, walka z korupcj, wsppraca sub granicznych, koordynacja energetyczna i wspieranie rozwoju regionw rolnych.

Liczymy na popraw stosunkw z Biaorusi, cho atwiej byoby uwierzy w szczero deklaracji tamtejszych wadz, gdyby winiowie sumienia nie byli wci za kratami, polska mniejszo moga si swobodnie samoorganizowa, a na Biaorusi z kadym rokiem nie przybywaoby rosyjskiej infrastruktury wojskowej. Mimo to, szukamy paszczyzn porozumienia, o czym wiadczy niedawna rozmowa telefoniczna Premiera Donalda Tuska z Prezydentem Aleksandrem ukaszenk. Wspieramy rozwj stosunkw midzyludzkich, take przez dotacje dla biaoruskich organizacji pozarzdowych i stypendia dla studentw. Podtrzymujemy gotowo do uruchomienia maego ruchu granicznego oraz finalizacji umowy owiatowej. Popieramy rozmowy Biaorusi z Uni Europejsk o uatwieniach wizowych i readmisji.

Wysoka Izbo!

Dzi Ukraicy domagaj si poszanowania terytorialnej integralnoci swego kraju. Jeszcze niedawno na Majdanie dali stowarzyszenia z Uni. Przypomnijmy, e katalizatorem tektonicznych zmian nad Dnieprem by wanie szczyt Partnerstwa Wschodniego w Wilnie. To na nim prezydent Ukrainy, wbrew woli wikszoci swojego spoeczestwa, odrzuci przygotowan podczas polskiej prezydencji umow stowarzyszeniow z Uni Europejsk.

Porozumienie midzy wadz a opozycj z 21 lutego pooyo kres rozlewowi krwi w Kijowie. To dziki mediacji ministrw spraw zagranicznych Francji, Niemiec i Polski Ukraicy byli w stanie osign kompromis. Trjkt Weimarski pokaza swoj skuteczno.

Pena realizacja porozumienia okazaa si niemoliwa, poniewa prezydent Ukrainy odmwi podpisania przywrconej konstytucji, a nastpnie opuci kraj. Rada Najwysza, zgodnie z duchem umowy z 21 lutego, powoaa nowy rzd, ktry zyska poparcie parlamentarnej wikszoci, w tym znacznej czci deputowanych Partii Regionw.

Gdy Ukraicy zbiorowym wysikiem odtwarzali struktury wadzy, ich kraj pad ofiar rosyjskiej agresji. Pod pretekstem obrony praw mniejszoci Rosja zaja Krym, a dzi destabilizuje wschodni Ukrain. Dziaania Moskwy stoj w sprzecznoci z podstawowymi zasadami prawa midzynarodowego. Pragn przypomnie Wysokiej izbie, e zapis o nienaruszalnoci granic zawiera te statut Wsplnoty Niepodlegych Pastw. Pozwala mi to sdzi, e w obecnej sytuacji zaniepokojone mog czu si take inne kraje poradzieckie.

To, co dziao si na Krymie, byo wojn, cho dziwn. Mao byo strzaw czy wybuchw, a rosyjscy onierze nie nosili na mundurach dystynkcji. Panowaa jednak atmosfera strachu i przymusu. Prezydent Rosji przyzna zreszt po czasie to, co my mwilimy od pocztku: e na Krymie Rosja dokonaa interwencji zbrojnej. Oprcz dziwnej wojny na Ukrainie i wok Ukrainy, toczy si take wojna informacyjna o zasigu globalnym. Polska jest oskarana o czyny czy zamiary, ktre nie mieszcz si w naszych gowach. Syszelimy ostatnio o polskich bojownikach walczcych rzekomo na Ukrainie, o obozach szkoleniowych dla opozycji ukraiskiej w naszym kraju, a nawet o zamiarach ogoszenia autonomii przez polsk mniejszo na Ukrainie. Redakcje rozpowszechniajce te sensacje musz rozczarowa: w waszych doniesieniach nie ma nawet cienia prawdy. To pokazuje, jak istotn rol odgrywa informacja w dzisiejszym spoeczestwie. Warto powanie rozway paneuropejski projekt telewizji w jzyku rosyjskim, ktrego stworzenie postuluj nasi sojusznicy z krajw batyckich. Jest to take argument za reform naszych mediw w jzykach obcych.

Referendum przeprowadzone przez samozwacze wadze Krymu uznajemy za niezgodne z prawem  zarwno midzynarodowym, jak i wewntrznym ukraiskim. Nie moemy uzna jego wynikw. W cywilizowanym wiecie konsultacje spoeczne nie odbywaj si pod lufami kaasznikoww. Nie akceptujemy take jednostronnych decyzji Kremla o wczeniu Krymu. Rosji zachowujcej si tak, jak na Ukrainie, stosownie odpowiemy razem z caym Zachodem.

Czekamy na przedterminowe wybory prezydenckie na Ukrainie. Polska wyle jak najwiksz liczb obserwatorw  ponad stu. Do uczestnictwa zachcam take czonkw tej Izby, jak i naszych zachodnich partnerw. Na demokratycznym charakterze wyborw powinno zalee take tym, ktrzy podwaaj legitymacj rzdu w Kijowie.

Wysoki Sejmie!

Dziaania Rosji na Ukrainie ka szerzej spojrze nie tylko na rosyjsk polityk zagraniczn, ale przede wszystkim na przywiecajc jej ideologi. Bowiem w roku, w ktrym obchodzimy stulecie wybuchu pierwszej wojny wiatowej, Moskwa rzuca wyzwanie do ideologicznej wanie konfrontacji. Dodam: do konfrontacji, ktrej Rosja wygra nie moe. Stosunek potencjau gospodarczego na korzy Unii Europejskiej wynosi ponad osiem do jednego, a liczc ze Stanami Zjednoczonymi i Kanad  osiemnacie do jednego. Zamiast demokratyzowa i modernizowa si, Rosja wchodzi w kolejny zakrt swoich powikanych dziejw.

Prezydent Putin ma racj, gdy twierdzi w swoim ordziu po aneksji Krymu, e: () w sytuacji powstaej wok Ukrainy jak w lustrze odbio si wszystko to, co zachodzi obecnie i zachodzio na przestrzeni ostatnich dziesicioleci na wiecie. Oto bowiem przekonujemy si, e Rosja nie akceptuje zasad, ktre wsplnota midzynarodowa mozolnie wypracowaa przez dziesitki lat, pomna ogromu tragedii dwch wojen wiatowych. Co wicej, pastwo rosyjskie zdaje si mie wasn wizj wiata. W jej wietle rozpad Zwizku Radzieckiego by katastrof i upokorzeniem, a wybr niepodlegoci przez narody byych republik radzieckich dziejow niesprawiedliwoci. Moje wraenie jest nastpujce: Rosja nie do koca poja, jak porak dla wiata i dla niej samej by sowietyzm. Rosja prbuje dogrywki, bo nie przepracowaa lekcji swojej wasnej, totalitarnej historii.

Wspczesna Rosja uznaa si za centrum cywilizacji prawosawnej, za jedyn spadkobierczyni dawnej Rusi. Dziki temu przyznaje sobie prawo do zbierania ziem ruskich, tak jak to czynili ksita moskiewscy w pnym redniowieczu. Filozofia ta jest ahistoryczna, bo jeli ktry kraj moe uwaa si za spadkobierc Rusi Kijowskiej, to raczej Ukraina ni Rosja. Ale wiemy z dowiadczenia e to, i jaka ideologia jest chybiona, a polityka jakiego przywdcy lub pastwa oparta na mitach, nie oznacza, e nie bdzie realizowana.

Konsekwencje takiego wiatopogldu budz najwyszy niepokj. Gdyby zaakceptowa rosyjski punkt widzenia, stosunkami midzynarodowymi w XXI wieku powinno rzdzi prawo silniejszego. Obszar poradziecki miaby by wyczn stref wpyww Rosji. W takiej wizji wiata Biaoru to jedynie przysze gubernie Rosji, a p Ukrainy to Maorosja. Zachd to przede wszystkim modelowy przeciwnik, a Rosja jest oblon twierdz, bronic si przed dekadencj krytykw i wywrotow dziaalnoci wrogw wewntrznych. Jeli pokonanie Zachodu okae si niemoliwe, na aksjomat polityki zagranicznej wyronie przeszkadzanie mu we wszystkich jego poczynaniach. Rwnie niepokojce jest to, e kady mieszkaniec Rosji, ktry nie zgadza si z t historiozofi, staje si potencjalnym dysydentem.

Chciabym jednak podkreli jasno: w przeciwiestwie do gosw, ktre pyn z Kremla, Zachd, w tym Polska, nigdy nie dy do wykluczenia Rosji ze wsplnoty midzynarodowej. Przeciwnie, przez wiele lat podejmowalimy zabiegi, by rozwija z ni stosunki za pomoc licznych instytucji i instrumentw: Rady Europy, OBWE, wiatowej Organizacji Handlu czy Polsko-Rosyjskiej Grupy ds. Trudnych. Polsce  z uwagi na wielowiekowe dowiadczenia  szczeglnie zaley, zaleao i zalee bdzie na partnerskich i dobrossiedzkich relacjach z Rosj.

Sam mwiem, e spenienie przez Rosj kryteriw przystpienia do NATO leaoby w naszym interesie. Jeszcze w ubiegym roku pozwalaem sobie tu, z tej trybuny, za witym Janem Pawem Wielkim marzy, aby Europa oddychaa dwoma pucami, zachodnim i wschodnim. To nie Zachd odtrci Rosj. To Rosja wybraa powrt na tory anachronicznego modelu rozwoju. W artykule programowym z roku 1999 Wadimir Putin pisa, e () ideologizowane podejcie do gospodarki doprowadzio do odstawania Rosji od pastw rozwinitych. Jak gorzko by to nie smakowao, prawie siedem dekad poruszalimy si po drodze donikd, ktra biega z dala od gwnej cieki rozwoju cywilizacji. wczesny premier Rosji doda wtedy, e () odpowiedzialne siy spoeczno-polityczne powinny przedstawi narodowi strategi odrodzenia i rozkwitu Rosji, ktra opieraaby si na wszystkich pozytywnych dokonaniach reform demokratycznych i wolnorynkowych, i byaby realizowana za pomoc metod ewolucyjnych. Niestety, Rosja z tej cieki zesza. Mam nadziej, e nie bezpowrotnie.

Panie i Panowie Posowie!

Kryzys na Ukrainie zaskoczy wiat, ale my bylimy na niego dobrze przygotowani. wiadczy o tym chociaby najwiksza wrd krajw Unii i NATO sie konsulatw na Ukrainie, ktr stworzylimy w czasie ostatnich siedmiu lat. Mam na myli przede wszystkim placwki w Sewastopolu czy Doniecku, zaoone z mojej inicjatywy. O ich przydatnoci przekonalimy si w ostatnich miesicach. To dziki nim mamy najbardziej wiarygodne informacje zpoudniowo-wschodniej Ukrainy. Niedawno  mimo kryzysu  polski konsulat w Doniecku wyda pierwsze wizy, a take pierwszy paszport, ktry otrzyma porwany w Sowiasku major Wojska Polskiego  obserwator OBWE.

W obliczu wydarze ostatnich miesicy, w wyniku ktrych zginy setki osb i doszo do okupacji terytorium Ukrainy, uwaamy, e reakcja Polski oraz Europy musi by stanowcza, cho wywaona. Od niedawna obowizuj unijne sankcje wobec decydentw odpowiedzialnych za ten kryzys. Z jednej strony sankcje. Z drugiej, gotowi jestemy wesprze wysiki dyplomatyczne, ktre prowadziyby do uspokojenia sytuacji na Ukrainie w ramach nowej, przewidujcej decentralizacj konstytucji. Wpywamy na stanowisko caej Unii, cho trudno uzyska jednomylno dwudziestu omiu pastw czonkowskich, tak szybko i tak przekonujco aby zmieni kalkulacje drugiej strony.

Ukraina potrzebuje nie tylko stabilizacji politycznej, ale i gospodarczej. Na leczenie w Polsce przyjlimy te ponad stu ukraiskich poszkodowanych z Majdanu. Pomagamy w wypracowaniu zasad reformy samorzdowej. Polska jest ich inspiracj. Do wspomnianego ju pakietu pomocowego Unii Europejskiej doczyo porozumienie z Midzynarodowym Funduszem Walutowym w wysokoci siedemnastu miliardw dolarw. Dodatkowe trzy i p miliarda zaoferowa Bank wiatowy. Mamy nadziej, e pomoc ta  warunkowana reformami i walk z korupcj  bdzie te sygnaem dla zagranicznych inwestorw, i Ukraina jest zdeterminowana, aby tym razem dokona przeomu. Z tego te wzgldu apelujemy do wadz w Kijowie o zniesienie nieuzasadnionych restrykcji dotyczcych polskich produktw spoywczych.

Podpisalimy ju polityczn cz umowy stowarzyszeniowej z Ukrain. Bez wzgldu na to, jak szybko zostanie podpisany jej komponent gospodarczy, ju teraz zapewniamy realne wsparcie przedsibiorcom ukraiskim oraz polskim dziaajcym na Ukrainie. Unia Europejska jednostronnie zniosa taryfy celne na dziewidziesit osiem procent ukraiskich produktw eksportowych. Ten krok przyniesie Ukrainie prawie p miliarda euro rocznie. Komisja Europejska i pastwa czonkowskie podejmuj te zabiegi, by moliwy by dugoterminowy przesy gazu z Polski, Sowacji i Wgier w kierunku Ukrainy. Cieszy nas pierwsze porozumienie osignite przez sowackie i ukraiskie firmy.

Pomoc dla Ukrainy pynie rwnie zza Atlantyku. Amerykaski Kongres zatwierdzi gwarancje kredytowe dla rzdu w Kijowie w kwocie miliarda dolarw. Wsparcie zadeklarowaa Kanada, kraj z liczn diaspor ukraisk, a take Japonia, kraj-przyjaciel Partnerstwa Wschodniego, ktra obiecuje Kijowowi ptora miliarda dolarw kredytu.

Szanowni Pastwo!

W kadym poprzednim expos podkrelaem za Konstytucj Trzeciego Maja, e nard winien jest sobie samemu obron od napaci i dla przestrzegania caoci swojej. Tylko kraj wewntrznie stabilny i odbudowujcy swoj si moe liczy na sojusznikw.

Sojusz Pnocnoatlantycki jest najlepszym ukadem obronnym, jaki Polska w swojej historii zawara. Podkrelamy wag pitnastej rocznicy naszego przystpienia do NATO. Widzimy, e suy ono bezpieczestwu Polski i bezpieczestwu sojusznikw. Mamy dzi, wedug midzynarodowego rankingu, osiemnast armi wiata, dobrze wyszkolon i bogat w dowiadczenia zdobyte w operacjach w Iraku, Afganistanie czy na Bakanach. Wsppraca sojusznicza, przede wszystkim ze Stanami Zjednoczonymi, powinna dawa naszemu wojsku dostp do najnowoczeniejszego sprztu.

Doceniamy obecno si wojskowych USA i innych krajw w Polsce. Przypominam, e amerykaskie samoloty mogy wyldowa w asku, Powidzu czy Krzesinach, poniewa nasz rzd umiejtnie negocjowa umow o tarczy antyrakietowej. W zamian za niezrealizowan obietnic staego rozmieszczenia rakiet Patriot uzyskalimy rekompensat w postaci staego pododdziau wojsk lotniczych. Szkoda e w ogniu kryzysu ukraiskiego, ale jednak realizujemy dzi dugofalowy cel polityki bezpieczestwa  zwikszamy faktyczn obecno NATO-wskich jednostek, sprztu i infrastruktury na naszym terytorium. Nad Polsk i Rumuni lataj samoloty zwiadowcze AWACS. Amerykanie rozmiecili w naszym kraju kompani, a Kanadyjczycy pluton spadochroniarzy. Na Batyk wpyna staa grupa si przeciwminowych. Niedugo odbd si wiczenia si morskich NATO. Trwale wzmocnilimy misj obrony przestrzeni powietrznej krajw batyckich  przewodniczymy obecnej zmianie, w ktrej wspieraj nas Brytyjczycy, Duczycy i Francuzi. Ilo si NATO w naszym regionie bdzie wzrasta.

Wten sposb uniewaniamy obawy jednych, a nadzieje innych, e Polska bdzie czonkiem NATO drugiej kategorii. I e w razie realnego niebezpieczestwa zostaniemy sami. W momencie jednego z najpowaniejszych kryzysw, jakie nasz region przeywa od zakoczenia zimnej wojny, czonkostwo w NATO staje si rzeczywistym elementem naszego bezpieczestwa. Wiksze bezpieczestwo daaby Polsce take integracja wojskowa Unii Europejskiej.

Ubiegoroczne manewry Steadfast Jazz byy z naszego punktu widzenia tylko czciowym sukcesem. Niektrzy sojusznicy, tacy jak Francja, przekonali nas o rzeczywistej solidarnoci. Liczebno niektrych innych kontyngentw bya poniej moliwoci i wczeniejszych deklaracji.

We wrzeniu w Walii odbdzie si kolejny szczyt Sojuszu. Decyzje tego gremium musz odzwierciedla zmiany w sytuacji bezpieczestwa. Nowy sekretarz generalny NATO zapewni mnie, e budowa zdolnoci obronnych na wschodniej flance bdzie priorytetem jego kadencji.

Razem z naszymi przyjacimi ze Szwecji i Wielkiej Brytanii proponujemy uruchomienie unijnej misji policyjnej na Ukrainie w ramach Wsplnej Polityki Bezpieczestwa i Obrony. Potrzebujemy ambitnej polityki obronnej Europy, a taka wymaga stworzenia oddzielnego budetu i wykorzystywania mechanizmu staej wsppracy strukturalnej.

Polska wspara te misj obserwacyjn OBWE na Ukrainie, w ktrej mamy licznych ekspertw. Na etapie organizacji misji kierowa ni polski dyplomata  Adam Kobieracki. Monitorujemy te sytuacj wojskow w regionie poprzez inspekcje na mocy Dokumentu Wiedeskiego.

Redukujemy nasz kontyngent wojskowy w Afganistanie. Do koca tego roku, po ponad dekadzie obecnoci w tym kraju, udzia w misji stabilizacyjnej ISAF zakoczymy cakowicie. Wygospodarowane rodki dadz nam wiksz swobod, by rozwija polskie siy zbrojne i utrwali zdobyte dowiadczenia. Pozostaniemy wci zaangaowani na Bakanach i w Gruzji. Jestemy gotowi pomaga naszym obywatelom przebywajcym w krajach niestabilnych, tak jak pomoglimy polskim misjonarzom w Afryce.

Dostrzegamy te wyzwania globalne. Dziaamy na rzecz zapobiegania rozprzestrzenianiu broni masowego raenia. Uczestniczymy w procesie likwidacji broni chemicznej w Syrii, ktry szczliwie powoli dobiega koca.

W ubiegym roku spoeczno midzynarodowa powierzya Polsce przewodnictwo w najwaniejszym organie ONZ zajmujcym si prawami czowieka  Radzie Praw Czowieka w Genewie. Rosncy potencja Polski chcemy wykorzysta take na rzecz spraw globalnych. Dlatego ubiegamy si o niestae miejsce w Radzie Bezpieczestwa ONZ w latach 20182019.

Wysoka Izbo!

Mimo zego klimatu politycznego, stosunki gospodarcze z Rosj, naszym pitym rynkiem zbytu, w dalszym cigu chcemy rozwija w duchu pragmatyzmu. W ubiegym roku warto naszego eksportu do Rosji wyniosa okoo jedenastu miliardw dolarw, co oznacza wzrost o prawie jedn dziesit. O podobn warto spad import z Rosji, wynoszc dwadziecia pi miliardw dolarw. Zaley nam na dobrej wsppracy wszystkich sub zaangaowanych w kontrol jakoci produktw, tak aby wymiana handlowa odbywaa si bez zakce. Podkrelamy, e polskie produkty s najwyszej jakoci. A dowodem tego jest ich sukces na wymagajcych rynkach zachodnich.

Powodem do optymizmu jest sukces maego ruchu granicznego z obwodem krlewieckim, ktry niektrzy nazywaj projektem Prusy Wschodnie, zarwno w wymiarze spoecznym, jak i gospodarczym. W pierwszej poowie ubiegego roku mieszkacy rosyjskiej eksklawy wydali w Polsce co najmniej dwiecie trzydzieci osiem milionw zotych. Na czstszych kontaktach z Rosjanami skorzystay przede wszystkim brana turystyczna i handlowa.

Bdziemy nadal wspiera zabiegi prokuratury o wyegzekwowanie pomocy prawnej w sprawie zwrotu wraku samolotu TU-154M oraz penej dokumentacji katastrofy smoleskiej. Od Rosji domagamy si take przekazania nam nieuytkowanych nieruchomoci dyplomatycznych w Polsce. Dopiero nasz rzd wypowiedzia umow w tej sprawie pochodzc jeszcze z czasw komunistycznych.

Panie i Panowie Posowie!

Musimy by przygotowani na trwa niestabilno na Wschodzie, a w konsekwencji na moliwe zakcenia dostaw ropy i gazu do Europy. Dlatego Premier Tusk przedstawi wasn propozycj powoania unii energetycznej, ktra ju uzyskaa poparcie licznych pastw czonkowskich.

Jej trzonem jest mechanizm solidarnociowy  Unia Europejska musi mie moliwo wykorzystania caego swojego potencjau w celu zapobiegania zakceniom przesyu energii. Powinna take wprowadzi wsplne zakupy ropy i gazu, ktre sprawi, e ich ceny bd bardziej konkurencyjne. Kolejnym zaoeniem unii energetycznej jest rozwj rodzimych rde energii. Chcemy lepiej wykorzystywa moliwoci, jakie daje gaz upkowy i technologie efektywnego zuycia wgla. Wreszcie, chcemy wzmacnia bezpieczestwo energetyczne ssiadw Unii Europejskiej. Bdziemy namawia pastwa, takie jak Ukraina czy Modawia, do wdraania przejrzystych zasad trzeciego pakietu energetycznego. Potrzebujemy wicej cznikw, zwaszcza gazowych, z pastwami ssiednimi, takich jak korytarz gazowy Pnoc-Poudnie. Bdcy jego czci terminal LNG w winoujciu stanie si ju wkrtce gazowym oknem na wiat nie tylko dla Polski, ale i caego regionu.

Wysoka Izbo!

Jako minister ds. europejskich z ca odpowiedzialnoci mog powiedzie, e umiejtnie wykorzystujemy nasz dziesicioletni ju obecno w Unii dla realizacji strategicznych interesw narodowych. Polska wyranie awansowaa w politycznej hierarchii Unii Europejskiej  z kraju, ktry na Uni patrzy przez pryzmat zabezpieczenia wycznie interesu finansowego, stalimy si pastwem, ktre w coraz wikszym stopniu bierze na siebie odpowiedzialno za losy caej Unii.

W dziesit rocznic akcesji stwierdzamy: eurosceptycy mylili si. Nie ziciy si ponure wizje siedmiu plag, ktre miay spa na Polsk w wyniku przystpienia do Unii. Nie ma pokojowego przejcia ziem odzyskanych, Unia nie jest Eurogermani ani masoskim, bezbonym pomysem. Nie zbankrutowaa wikszo naszych firm, a osiem milionw Polakw nie znalazo si bez pracy. Co wicej, stopa bezrobocia spada z niemal dwudziestu procent w dniu przystpienia do trzynastu i p obecnie, a wedug metodologii Eurostatu do niecaych dziesiciu. Unia nie narzucia nam take zmian w prawie aborcyjnym czy zwizkw partnerskich. Moemy regulowa te kwestie wedug wasnego osdu.

Nasi eurosceptycy z jednej strony krytykuj Uni za niewystarczajc stanowczo wobec Rosji, a z drugiej strony postuluj, aby wrci do Unii Europejskiej jako wycznie strefy wolnego handlu. Zgodnie z t logik, Unia ma nas ywi i broni, ale pod warunkiem, e jedynie inni godz si na uwsplnotowienie swojej suwerennoci, a my  wcale. Panie i panowie eurosceptycy: zdecydujcie si! adna strefa wolnego handlu jeszcze nikogo przed niczym nie obronia, ani nawet na nikogo nie naoya twardych sankcji. Jeli Unia ma spenia pokadane w niej oczekiwania, musi by uni polityczn, bardziej zintegrowan ni dzi.

Pamitajmy, e ten rok przyniesie nowe rozdanie instytucjonalne w Unii Europejskiej. Ju niedugo wybierzemy skad Parlamentu Europejskiego. Poznamy te nazwiska nowego przewodniczcego Rady Europejskiej oraz komisarzy, wrd ktrych wan tek po raz kolejny obejmie nasz rodak.

Unia potrzebuje dzi silnego przywdztwa bardziej ni kiedykolwiek. Chcemy wikszej aktywnoci Europy w obszarach, ktre bezporednio dotykaj dobrobytu jej obywateli  na przykad skuteczniejszej walki z bezrobociem czy rajami podatkowymi. Potrzebujemy wicej Europy tam, gdzie pastwo narodowe jest bezsilne, oraz mniej ingerencji tam, gdzie jest skuteczne.

Apeluj do rodakw o uczestnictwo w eurowyborach. Polakw za granic prosz: idcie na wybory w krajach, w ktrych mieszkacie. Pokacie tamtym politykom swoj si.

Wyniki eurowyborw bd miay duy wpyw na kierunek rozwoju integracji europejskiej, zwaszcza strefy euro. Polska nie bdzie moga pozosta na marginesie tego procesu. Wydarzenia, ktre maj miejsce na Ukrainie, powinny nas zmobilizowa do szybszej integracji ze stref euro. Decyzja o ewentualnym przyjciu wsplnej waluty bdzie miaa nie tylko charakter finansowy i ekonomiczny, ale przede wszystkim wymiar polityczny, take dotyczcy naszego bezpieczestwa. W strefie euro zasada jeden za wszystkich, wszyscy za jednego bezwzgldnie obowizuje, bo powane zagroenia dla jednego pastwa automatycznie oznaczaj perturbacje u wszystkich. W dzisiejszej, skomplikowanej sytuacji midzynarodowej, stworzenie tego rodzaju wspzalenoci pomidzy Polsk a pozostaymi pastwami Europy ley w naszym interesie. Dlatego, po uwzgldnieniu naszych postulatw, zakoczylimy negocjacjeunii bankowej.

Niezmiennie stoimy na stanowisku, e Ukraina powinna mie perspektyw czonkostwa, co wynika wprost z traktatu o Unii Europejskiej. Dlatego z zadowoleniem przyjlimy konkluzje nadzwyczajnego posiedzenia ministrw spraw zagranicznych Unii, ktre na polski wniosek stanowi, e umowa stowarzyszeniowa nie jest ostatecznym celem wsppracy z Ukrain.

Naturalnie zdajemy sobie spraw z odlegoci celu, jakim jest europejska integracja Ukrainy. Ale - jak przypomina Krzysztof Pomian  Europa jest z natury cywilizacj transgresji. Wykracza poza granic, jak sama kreli, take i poza granic oddzielajc to, co uznaa kiedy za moliwe, od tego, co poczytaa za mrzonk.

Kryzys na Ukrainie pokaza, e moemy liczy na wikszo naszych europejskich partnerw, take w zakresie polityki wschodniej. W formule wyszehradzkiej rozwijamy wspprac w dziedzinie energetyki. Z Czechami, Sowacj i Wgrami cz nas nie tylko wsplna historia i cele polityczne, ale rwnie rosnca wymiana handlowa. Wsplnie ze Sowakami zabiegamy o organizacj Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2022 roku. Razem z partnerami wyszehradzkimi otwieramy si na Pnoc  ku krajom nordyckim i batyckim. Zaledwie dwa miesice temu uczestniczyem w kolejnym spotkaniu tego formatu w estoskiej Narwie. Takie fora wpisuj si w budow osi komunikacyjnej Pnoc-Poudnie, w ktrej Polska odgrywa czoow rol. Bardzo dobre stosunki dwustronne z otw i Estoni wynikaj z podobnych dowiadcze, dbaoci o rozwj i bezpieczestwo regionu oraz wsplnych interesw w Unii.

Kluczowym partnerem politycznym Polski pozostaj w Europie Niemcy. Symbolicznym wyrazem bliskoci naszych relacji bya wizyta ministra Franka-Waltera Steinmeiera w Warszawie w grudniu, zaledwie dwa dni po zaprzysieniu w Niemczech nowego rzdu. Niemiecki szef dyplomacji bdzie take gociem lipcowej narady polskich ambasadorw. Bliskie partnerstwo nie oznacza wszak, e we wszystkim si zgadzamy i e czasami nie wpywamy na zmian stanowiska Berlina w wanych dla nas kwestiach. Rozmawiamy midzy innymi o sposobach wypeniania przez Niemcy zobowiza sojuszniczych i wiarygodnoci planw ewentualnociowych NATO.

W stosunkach z Francj zamierzamy kontynuowa nowe otwarcie, ktre pozwolio na ustanowienie strategicznego partnerstwa. W tym roku nasi onierze rami w rami su w Mali oraz Republice rodkowoafrykaskiej, gdzie konflikt religijny pochon ycie tysicy ludzi, a ponad blisko milion uczyni uchodcami.

Bdziemy intensywnie rozwija dialog z Wielk Brytani. Niezmiennie twierdzimy, e miejsce Zjednoczonego Krlestwa jest w Unii Europejskiej. Ewentualne wycofanie si Londynu z Unii byoby szkodliwe dla wszystkich pastw czonkowskich, w tym dla nas. Z Wochami i Hiszpani cz nas uprzywilejowane relacje polityczne oraz interesy gospodarcze. Niedawno wsplnie z setkami tysicy pielgrzymw obchodzilimy w Watykanie kanonizacj Jana Pawa Wielkiego, nauczyciela odpowiedzialnoci. Z zadowoleniem przyjlimy decyzj o przyznaniu Krakowowi organizacji wiatowych Dni Modziey w roku 2016. Rozwijamy take dialog polityczno-wojskowy z Rumuni. Gratulujemy naszym rumuskim sojusznikom sukcesw w modernizacji si zbrojnych i deklarujemy gotowo do dzielenia si dowiadczeniami  na przykad w dziedzinie samolotw F-16.

W ubiegym roku z radoci powitalimy w Unii Europejskiej nowe pastwo czonkowskie  Chorwacj. Na drodze do Unii bdziemy wspiera pozostae kraje Bakanw Zachodnich. Z satysfakcj odnotowujemy postpy w normalizacji stosunkw midzy Serbi a Kosowem. W tym roku przypada szesetna rocznica nawizania polsko-tureckich stosunkw dyplomatycznych. Bogaty program wydarze politycznych, kulturalnych i gospodarczych zainicjowany zosta oficjaln wizyt Prezydenta Bronisawa Komorowskiego w Turcji.

Szanowni Pastwo!

Z nadziej patrzymy na szanse, ktre oferuje kontynent azjatycki, cho nie lekcewaymy wystpujcych w tamtej czci globu napi na tle politycznym, etnicznym i religijnym. To, co dzieje si w Azji, ma wpyw na polski handel. Udzia eksportu w naszym produkcie krajowym brutto, ktry wynosi okoo czterdziestu procent, plasuje nas wrd gospodarek wysoce zintegrowanych ze wiatowym obiegiem.

Gospodarka Chin od ponad trzydziestu lat ronie w niespotykanym w historii ludzkoci tempie. Pekin dostrzeg, e Polska, i szerzej region Europy rodkowo-Wschodniej, jest wanym obszarem wzrostu w caej Europie. Oywiy si zarwno stosunki bilateralne, w postaci strategicznego partnerstwa, jak i regionalne  nieprzypadkowo to Polska bya gospodarzem pierwszego szczytu premierw szesnastu krajw Europy rodkowo-Wschodniej oraz Chin. Widzimy ju pierwsze tego rezultaty  chiskie inwestycje w Polsce oraz wzrost naszego eksportu. d ma szans sta si miastem obsugujcym handel firm z caego regionu z Chinami.

Rwnie z innymi pastwami regionu Azji i Pacyfiku cz nas coraz intensywniejsze relacje. Rozwijamy wspprac z Indiami. W tym roku obchodzimy szedziesit rocznic nawizania stosunkw dyplomatycznych midzy naszymi pastwami. Afgaczykom gratulujemy sprawnie przeprowadzonych wyborw prezydenckich.

Niezmiennie wanym partnerami Polski pozostaj Australia i Nowa Zelandia. Cieszy nas rosnca wymiana handlowa oraz fakt, e w wielu sprawach o znaczeniu globalnym mwimy jednym gosem.

Proces globalizacji polskiej dyplomacji doskonale wpisuje si w rozwj strategicznych stosunkw pomidzy Azj a Uni Europejsk. Nie zawsze bowiem opaca si dziaa samodzielnie. Tam, gdzie to moliwe i finansowo wskazane, bdziemy cile wsppracowa z naszymi partnerami. W tym roku planujemy udostpnienie delegaturze Unii czci pomieszcze naszej ambasady w New Delhi. Bdzie to widocznym sygnaem naszego otwarcia na pozaeuropejsk wspprac. Mamy moliwoci wspksztatowania podmiotowoci oraz prestiu Europy w wiecie. Unia to przecie nadal gracz wagi cikiej w wiatowej gospodarce. Jej si napdow s kluczowe inicjatywy, takie jak, znajdujce si na rnym etapie realizacji, umowy o wolnym handlu  z Kore Poudniow, Kanad, Indiami, Japoni i Stanami Zjednoczonymi. Transatlantycka umowa inwestycyjna i o wolnym handlu to gospodarcza odnoga sojuszu Europy ze Stanami Zjednoczonymi.

Ameryka aciska i Karaiby pozostaj relatywnie stabilnym politycznie regionem wiata. Pomimo globalnego spowolnienia, wzrost gospodarczy wynis tam w ubiegym roku 2,6 procent, a prognozy ekonomiczne zapowiadaj, e w roku biecym wyniesie 3,2 procent. Zainspirowana tym polska dyplomacja nie tylko uaktywnia dialog polityczny, ale i gospodarczy z krajami tego regionu.

Cieszymy si, e Izraelczycy i Palestyczycy podjli prb negocjacji. Mamy nadziej, e - mimo obecnego impasu  rozmowy bd jeszcze wznowione. Dramatycznie przedstawia si sytuacja w Syrii. Wojna pochona ju ponad sto czterdzieci tysicy ofiar, a ponad dwa i p miliona ludzi zostao zmuszonych do opuszczenia kraju. Tym wiksza odpowiedzialno ciy na uczestnikach konferencji genewskiej. Nawoujemy obie strony do zaprzestania walk i kontynuacji rozmw pokojowych. Z radoci, ale i ostronoci przyjmujemy odprenie w relacjach Zachodu z Iranem, z ktrym Polska obchodzi wanie piset czterdziest rocznic pierwszych kontaktw dyplomatycznych. Mamy nadziej, e tymczasowe porozumienie nuklearne nabierze staego charakteru. W krajach Afryki i Bliskiego Wschodu bdziemy nadal nawoywa do poszanowania praw mniejszoci religijnych, zwaszcza chrzecijan.

Intensyfikowa bdziemy kontakty z wybranymi krajami Afryki Subsaharyjskiej. Nacisk pooymy na wspprac gospodarcz  zgodnie z rzdowym programem Go Africa. W tym roku chcemy take zorganizowa zjazd afrykaskich absolwentw polskich uczelni. Pragniemy w wikszym stopniu wczy ich do dziaa promujcych Polsk i kontakty polsko-afrykaskie. We wsppracy z innymi resortami pracujemy nad zwikszeniem oferty stypendialnej skierowanej do Afrykaczykw i innych osb spoza Europy, ktre ju dzi stanowi ponad jedn trzeci zagranicznych studentw.

Wysoki Sejmie!

Ubiegy rok przynis wiele nowych zjawisk w handlu midzynarodowym. Polski eksport do Korei Poudniowej zwikszy si o ponad trzydzieci procent, a np. do Zjednoczonych Emiratw Arabskich o dwie trzecie.

Wedug wiarygodnych analiz, w latach 2016-2020 polski eksport wzronie o ponad poow. Tendencja ta bdzie w duej mierze pobudzana przez rynki azjatyckie. Wzrost eksportu bdzie zapewne szybszy ni przyrost PKB. Oznacza to, e wspzaleno Polski z rynkami wiatowymi bdzie rosn.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych dziki placwkom rozsianym po caym wiecie suy rad i pomoc naszym inwestorom oraz misjom gospodarczym, ktre promuj polsk mark  jej warto notabene w ubiegym roku wzrosa o pi procent, osigajc poziom niemale piciuset miliardw dolarw. Opracowalimy zasady komunikacji marki Polska. Serdecznie zachcam do zaznajomienia si z nimi na stronach internetowych naszego resortu. Kadego dnia polskie placwki dyplomatyczne odpowiadaj na ponad dwiecie zapyta przedsibiorcw. Kadego miesica polscy dyplomaci wspieraj, w rnej formie, okoo czterdziestu misji gospodarczych naszych przedsibiorcw na wszystkich kontynentach. W wizytach zagranicznych kierownictwa MSZ w ostatnich dwch latach uczestniczyli przedstawiciele ponad czterystu polskich spek. Jako dodatkow motywacj wspierania naszych firm ustanowiem, dla najskuteczniejszego polskiego dyplomaty, nagrod Amicus Oeconomiae. Ustanowiem take nagrod za Polonijny Produkt Roku wytwarzany za granic przez Polaka lub osob polskiego pochodzenia. Jest ona wrczana co roku 2 maja, w Dniu Polonii i Polakw za Granic. Zamierzamy te zaoy bank danych, dziki ktremu wykorzystamy wiedz i dowiadczenie rodzimych specjalistw do spraw pozaeuropejskich.

Priorytetem w kontaktach z krajami pozaeuropejskimi jest zatem gospodarka. Nie zapominamy przy tym o wyznawanych przez nas wartociach. Polacy kochaj wolno. Ju dzi dla wielu pastw, w tym Egiptu, Mjanmy czy Tunezji, jestemy wzorem, jak z ustroju totalitarnego przeksztaci si w wolnorynkow demokracj. Nadchodzce wito 4 czerwca chcemy wykorzysta do promocji bliskiego nam dorobku Solidarnoci. Take ludzi, ktrzy w latach komunizmu swoj odwag cywiln i wyobrani kruszyli mury zanim spektakularnie runy.

Wczoraj ogosiem, e pierwszym laureatem Nagrody Solidarnoci, ktr wrczymy 3 czerwca, jest Mustafa Demilew  duchowy lider Tatarw krymskich. To czowiek, ktry da si pozna jako autorytet moralny jeszcze w czasach radzieckich, gdy by dysydentem. Blisko dziesi lat spdzi w agrach. To on zainicjowa pierwsze powroty Tatarw na Krym z przymusowego wygnania na rozkaz Stalina. Jako deputowany do Rady Najwyszej w Kijowie jest zwolennikiem pozostania Krymu w granicach Ukrainy. Nic dziwnego, e ostatnio otrzyma za to picioletni zakaz wjazdu na teren Federacji Rosyjskiej. Nie jest take wpuszczany na Krym. Oprcz miliona zotych dla laureata, dodatkowe trzy miliony przeznaczymy na programy rozwojowe wskazane przez nagrodzonego.

Przypadajce w tym roku rocznice to nie tylko okazja, by spoglda wstecz. To take szansa, aby zauway i doceni wag zagadnie historycznych w uprawianiu nowoczesnej polityki zagranicznej. Midzy innymi z tego wzgldu podjem decyzj o mianowaniu Historyka MSZ oraz o powoaniu Rady Naukowej do spraw Historycznych przy Ministrze Spraw Zagranicznych. Do jej zada naley wspieranie bada nad histori polskiej polityki zagranicznej oraz promowanie wiedzy o polskiej historii za granic.

Chcemy, aby nasi rodacy wracali do kraju, a zanim powrc, posiedli lepsze zrozumienie polskiej racji stanu. Aby budowali jak najlepszy wizerunek Polski w wiecie i przyjazne relacje z krajami zamieszkania. Z drugiej strony wiadomi jestemy obowizkw wobec Polakw na Wschodzie  osb, ktre znalazy si poza granicami kraju wbrew swej woli. Chcemy, aby utrzymali kontakt z polsk kultur oraz, jeli tego sobie ycz, przenieli si na stae do kraju przodkw.

W kontekcie sytuacji demograficznej wzmacniamy legaln imigracj. Uatwiamy osiedlanie si modych cudzoziemcw w naszym kraju, w tym szczeglnie pochodzenia polskiego. Zachcamy ich do starania si o polskie obywatelstwo. Nowa ustawa o cudzoziemcach uatwia uzyskiwanie prawa pobytu przez osoby pochodzenia polskiego oraz posiadaczy Karty Polaka, ktrzy mog otrzyma obywatelstwo ju po trzech latach zamieszkiwania w Polsce. Ramy dzisiejszego wystpienia nie pozwalaj mi przedstawi problematyki polonijnej z gbi, na ktr zasuguje. Uzgodniem z Marszakiem Senatu przedstawienie szczegowej informacji o polityce wobec Polonii i Polakw za granic na forum Izby Wyszej.

Planujemy uzupeni dotychczasow ofert telewizyjn. We wsppracy z TVP chcemy utworzy nowy kana dla zagranicy. Pokae wspczesn Polsk  tak, jak na co dzie ogldaj widzowie krajowi.

Od kilku lat konsekwentnie unowoczeniamy sub zagraniczn. Nadrzdnym celem jest budowa kompetentnej, sprawnej i przyjaznej obywatelowi kadry. Rozwijamy sie misji zagranicznych. Tworzymy instytucj ambasadorw wizytujcych  na Malcie, w Mjanmie, Mongolii czy na Filipinach. Umieszczamy naszych dyplomatw w delegaturach Unii Europejskiej oraz w placwkach innych pastw unijnych.

Kontynuujemy proces cyfryzacji. Niedawno zatwierdziem Strategi Informatyzacji Ministerstwa i placwek zagranicznych na najblisze sze lat.

Nasz dyplomacj kompetentnie wspiera Polski Instytut Spraw Midzynarodowych, ktry z roku na rok staje si coraz bardziej rozpoznawalny w wiecie. Krzepnie te Polski Instytut Dyplomacji imienia Paderewskiego, ktry szkoli dyplomatw take z pastw Partnerstwa Wschodniego.

Poprawiamy warunki pracy polskich dyplomatw. Wzbogacilimy si o nowe centrum prasowe, ktrego wystrj stanowi przykad najlepszych dokona polskiej myli projektowej. Budujemy centrum recepcyjne MSZ. Chcemy take, aby wszystkie biura i departamenty resortu, dzi rozproszone w rnych dzielnicach Warszawy, znalazy si w jednym miejscu.

Ministerstwo, mimo szczupych rodkw, realizuje te wane inwestycje zagraniczne: budow nowych siedzib ambasad w Berlinie i Misku. Bd to obiekty, ktre swoj symbolik nawi do Polski nowoczesnej, coraz zamoniejszej i gotowej dzieli si swoj kultur oraz zdobyczami nauki. Rwnolegle sprzedajemy zbdne nieruchomoci lub zmieniamy dotychczasowe lokalizacje placwek, osigajc dziki temu znaczne oszczdnoci. W 2014 roku bdziemy wzmacnia ju istniejce oraz tworzy nowe placwki w Azji i Afryce, ale w oszczdnych i nietradycyjnych formuach.

Wysoka Izbo!

Celem przemian w Polsce nie byo zbudowanie siy politycznej i gospodarczej skierowanej przeciwko komukolwiek. Dwa lata temu powiedziaem w tym miejscu, e wspczesna Polska jest najlepsz, jak kiedykolwiek mielimy. Moemy z ca pewnoci doda, e jest to najlepsza Polska, jakiej mog pragn nasi ssiedzi. Wszyscy ssiedzi bez wyjtku.

Z perspektywy minionych lat wida, e ze swej szansy transformacyjnej skorzystalimy. Jeszcze w roku 1992, u progu transformacji, Polska znajdowaa si na podobnym poziomie rozwoju co Ukraina. Nasz produkt krajowy brutto w przeliczeniu na mieszkaca by porwnywalny. Modernizacja bywaa bolesna, ale popychalimy j naprzd. Wielkim dowiadczeniem transformacji jest udowodnienie, e reformy uwalniaj w spoeczestwie najbardziej pozytywne cechy: pomysowo, przedsibiorczo, pracowito. Obecnie nasz PKB per capita jest wyszy od ukraiskiego prawie trzykrotnie.

Wspominam o tym nie dlatego, aby chepi si polskim sukcesem  Napoleon mawia, e entuzjazm to delirium rozumu  ale po to, aby pokaza naszym przyjacioom z Ukrainy, e zmiana na lepsze jest moliwa. Polska droga ostatniego wierwiecza wioda w poprzek nieubaganej, wydawaoby si, geopolityce. W przypadku Ukrainy moe by podobnie i mamy nadzieje, e nic nie jest bardziej zaraliwe ni przykad.

Jako minister spraw zagranicznych wolnej Polski zawsze staraem si przedstawia Wysokiej Izbie rzeczy takimi, jakie s. Bez zudze czy chciejstwa. Dzi nie ukrywam, e Europa znalaza si w najpowaniejszym kryzysie od upadku komunizmu. Polska nie ma na bieg wydarze wpywu decydujcego, ale ten, ktry ma, jest coraz wikszy. Bdzie go uywa do tworzenia Europy wolnej i silnej, w ktrej Polacy poczuj si bezpiecznie. Licz na wsparcie Sejmu w realizacji tego celu.

Dzikuj za uwag.

